Verwacht

Te zien vanaf 11 november 2018

Boek in de middeleeuwen

De algemene opvattingen over de lezende middeleeuwer bevat nogal wat cliches en vooroordelen, zoals ‘Iedereen was analfabeet’ en ‘Boeken werden geschreven door monniken’. Maar het is een feit dat men 500 jaar geleden niet zoveel anders was dan nu wat boeken betreft: er waren boekverkopers, er waren boeken ter vermaak, er waren administratieboeken en kalenders. Er waren prachtig gebonden boeken voor de rijkeren en er waren simpele schriftjes voor het bijhouden van de uitgaven van het weeshuis gedurende een jaar.

Wanneer een tentoonstelling aandacht besteedt aan het middeleeuwse boek, staat bijna altijd het mooie, rijkelijk versierde boek in de spotlight. Maar deze boeken representeren maar een klein gedeelte van alle boeken die in de middeleeuwen werden gelezen en gebruikt. Het zijn ‘gewone’, simpele gebruiksboeken die niet opvallen door hun pracht en praal. Je kijkt er bijna overheen, zo eenvoudig zijn ze.

Maar als je goed kijkt, zie je een schat aan informatie. De inhoud van deze boeken brengt ons al dichter bij onze voorouders, maar als je kijkt naar de manier waarop deze boeken zijn gemaakt, geeft dat nog meer informatie. Zo waren ze al vanaf de hoge middeleeuwen zeer bedreven in het hergebruiken van materialen. De boekbinder gebruikte bijvoorbeeld erg graag oud perkament uit afgeschreven boeken om de nieuwe boeken te verstevigen. Ook zijn er in veel boeken allerlei boekenleggers te vinden. Soms zijn het strootjes of blaadjes, soms een simpel touwtje dat als een leeslint is vastgemaakt aan het kapitaal, maar er zijn ook ingenieuze boekenleggers die je zo kunt draaien en schuiven dat hij precies aangeeft op welke regel je gebleven bent met lezen.

Dit, en veel meer, zal in de tentoonstelling te zien zijn. Maar ook zullen de vele ambachtslieden die samen moesten werken om 1 boek te maken, worden uitgelicht. De perkamentmaker, de papierschepper, de schrijver, de verluchter, de boekdrukker vanaf 1455, de boekbinder.

 

 

Deel dit bericht