Symposium: De ontwikkeling van Kastelen in Nederland, 1000-1500

Ga terug

Zondag 20 november 2022 organiseren de Vrienden van Museum Kasteel Wijchen een symposium over de ontwikkeling van kastelen in Nederland in de periode 1000-1500. Toonaangevende sprekers gespecialiseerd op het gebied van kastelen in de middeleeuwen werpen een nieuw licht op het beeld, de bouw en ontwikkeling van kastelen in Nederland.

Sprekers

Het middeleeuwse kastelenlandschap van het Oversticht. De ontwikkeling van bisschoppelijke burchten, adellijke huizen en versterkingen in relatie tot het landschap en de samenleving in Noord-Oost Nederland tussen 1050-1450
Door: Diana Spiekhout, conservator terpencultuur & middeleeuwen Fries Museum

Kastelen zijn niet zomaar door hun bouwheren in het landschap gezet. Daar speelden behalve politieke en militair-strategische ook economische en landschappelijke argumenten in mee. Eenmaal geplaatst hadden de kastelen bovendien sociale, juridische en culturele gevolgen voor een gebied.
Niet eerder is in Europa zo’n uitgebreide studie verschenen over de ontwikkeling van kastelen tussen 1050 – 1450. Die is namelijk ontstaan door het bestuderen van kastelen vanuit verschillende vakgebieden: archeologie, politieke, bouw- en landschapsgeschiedenis. Wetenschapstheoretisch ontwikkelde Spiekhout een geheel nieuw model: het multidimensionale model. Mensen denken bij een kasteel vooral aan een stevig omgracht gebouw, maar het is veel meer.

Middeleeuwse woontorens in Nederland. De bouwhistorische benadering van een kasteelvorm.
Door: Taco Hermans, bouwhistoricus met expertise op het gebied van kastelen en buitenplaatsen

De belangrijke bijdrage van Taco Hermans is dat hij binnen de algemene wordingsgeschiedenis van kastelen het ontstaan en de ontwikkeling laat zien van een belangrijk type kasteel, waarbij de hoofdburcht de vorm heeft van een woontoren. Wetenschapstheoretisch benadert hij dit vraagstuk niet alleen bouwhistorisch, maar ook archeologisch en historisch. Tijdspanne speelde een belangrijke rol. Hier neemt Hermans het nodige van Janssen over, in die zin dat er met betrekking tot de bouw van hoofdburchten-in-de-vorm-van-woontorens een overname is geweest van de hoge naar de lage adel. De lage adel nam na 1250 dit type kasteel, zij het in bescheidener vorm, over. Van kastelen met woontorens van groot formaat, met dikke muren, van de dynasten als graven en bisschoppen, werden het eenvoudiger woontorens met lichtere muren.

Veranderende machtsverhoudingen op het grondgebied van de huidige Gemeente Wijchen 1050-1500
Door: Wim Kattenberg, historicus

Vanaf 1992 is door Kattenberg onderzoek gedaan naar het ontstaan en de ontwikkeling van drie – uitgezonderd de kastelen in Balgoy en Batenburg – kastelen op het grondgebied van Wijchen: Hernen, Leur en Wijchen. Dit wat Hernen en Leur betreft in samenwerking met RAAParcheologie en wat Wijchen betreft in afstemming met BAACarcheologie.
Gaandeweg, met name als gevolg van het niet kunnen vinden van afdoende historische bronnen, ontstond tijdens dit onderzoek meer zicht op het ontstaan en de ontwikkeling van betrokken kastelen langs bouwhistorische en archeologische weg.

Programma

Vanaf 14:00 uur Inloop
14:30 uur Lezing Wim Kattenberg
14:45 uur Lezing Diana Spiekhout
15:30 uur Pauze met koffie/thee
15:45 uur Lezing Taco Hermans
16:30 uur Afsluiting met borrel  
Ca. 17:30 uur Einde programma

Prijs voor deelname

Prijs voor deelname aan het symposium is:

  • Regulier           € 15,00
  • Vriend MKW  € 10,00
  • Student            € 10,00

Museumbezoek niet inbegrepen.

Reserveren

Reserveer je deelname aan het symposium door online een ticket te kopen. Wil je vooraf aan het symposium ook het museum bezoeken, koop dan een apart museumticket online of aan de kasteelbalie.

Deel dit bericht